Ti-Entertainment

Din Sosyolojisi Din Bilimleri

Din Sosyolojisi

Din Sosyolojisi Muhtemel Final soruları 2011/2012

  1. Grup sınıflandırılmasında ölçüler nelerdir?
  2. Doğal dini gruplar ve sırf dini gruplar hangi dinlerde nasıl ortaya çıkmıştır?
  3. Kaç tür aile vardır?
  4. Aile türleri ve onların dinle ilişkileri nelerdir?
  5. Din nedir?
  6. Din-Toplum ilişkisi nasıl cereyan eder?
  7. Din nasıl doğar/yayılır ve nasıl ölürler
  8. Dine duyulan ihtiyaç nedir?
  9. Bir sosyal grup insana hangi menfaatler sağlar?

Din Sosyolojisi Ders Notları:

  • Bir grubu bir millet haline getirmenin 3 temeli/unsuru var:
  • 1. DİL , 2. Din müşterek ve 3. Müşterek tarih.
  • Tarihi aynı olanlar aynı kaderi yaşarlar. Hayatın aynası tarihdir
  • Din toplumsal birliği teşvik etmekte (ümmet şuuru) – و اعتصموا بحبل الله جميعا و لا تفرقوا
  • Bu ayet ve ayetler çerçevesinde Allahu teala insanlari gruplar ve kabileler olarak yarattığını ve bundan birbirlerini tanımaları amaçlandığını belirtmekte
  • Yani bu şu demek oluyor: Sosyal hayat, insanların birbirlerini tanımaları- tanışmaları, dilleri, dinleri veya tarıhi tecrübelere sahip olsalarda, teşvik eder
  • En temel amaç: İnsanların bir araya gelmesi, yani bir bütün oluşturup ortaklıklardan yola çıkarak ilişki kurup bir toplum oluşturmak
  • bir sosyal grup, dolayısıyla sosyal kurum oluşturup bir toplumun sosyal dokusunu temellendirmek. Çünkü sosyal bir hayata sahip olup sosyal sürece tabi olmak insanın temel iç güdülerinden
  • İbn Haldun Mukaddimesinde, insanın tab’an medeni olduğunu belirtmekte. Buna göre bir insan sosyal bir ortam olmaksızın tabiatı gereği yaşiyamaz! (t.k)
  • Din sosyolojisi, din-toplum ilişkisini bilimsel metodlarla ele alan, inceleyen bilimdir
  • Sosyolojinin iki kanunu:
  • 1. İnsan toplum hayatı yaşamak zorundadır (anasız babasız doğan bir insan yok). İnsan doğuştan sosyaldir- ‘tab’an medenidir’ (İbn Haldun).- insan ‘zoon politicon’dur
  • 2. Sosyal değişme insanlığın kaderidir:

 

Sorulara cevap:

1.soru:

  • Din toplum içinde ortaya çıkmış sosyal grup çeşitlerindendir
  • Dini gruplar sosyal grupların özel bir türüdür
  • Dini grupların, diğer sosyal gruplardaki gibi çeşitli niteliklere göre tasnifi mümkün:
    1. Çeşitli nitelikler
    2. yapıları
    3. fonksiyonları
    4. gruplaşma prensipleri
    5. büyüklükleri
    6. yığın kitle
  • her din, bir toplumda ortaya çıkar ve yayılır
  • Asli dini grup: kedi iradesi dışında- aile, ırk
  • Tali: kendi iradesiyle girip çıkalır
  • Doğal dini gruplar= tabii dini gruplar (dinin doğal grup içinden çıkması
  • Dinden doğan gruplar= sırf dini gruplar (dini mülahazalarla dini gruplar oluşuyor)
  • AİLE= asli ve doğal dini gruptur
  • Evrensel dinlerde sırf dini gruplar mevcuttur (islam, hıristiyanlık ve budizm)

2. Soru:Doğal dini gruplar ve sırf dini gruplar hangi dinlerde nasıl ortaya çıkmıştır?

 

Doğal dini gruplar= tabii dini gruplar:

  • dinin doğal grup içinden çıkması
  • çok tanrılı halk dinlerinin hakim olduğu topluluklarda rastlanır
  • Aile, klan, kabile
  • Mahalli birlikler;kşyler ve şehirler (milli din birlikleri)

Dinden doğan gruplar= sırf dini gruplar

  • dini mülahazalarla dini gruplar oluşuyor
  • çok tanrılı halklarda ve genellikle evrensel dinlerde ortaya çıkar
  • Gizli cemiyetler ve sır cemiyetler (Tarikatlar...)

 

milli dinler:

  • taşıyıcı aile, kabile halk gibi organık gruplar,topluluğa hitab eder
  • her alana girmez
  • yayılma unsuru yok
  • mesajları kendi toplumlarına

 

evrensel dinler

  • taşıyıcı fertler, ferde hitab eder
  • hayatın her alanında (ruhun derinlerine kök salar
  • yayılma unsuru var
  • mesajları tüm insanlara

 

 

3. soru: Kaç tür aile vardır?

  • A) Büyüklük açısından , B) Hakimiyet türüne göre ve C) kamucu ve Bireyci Aile
  • A) Çekirdek Aile: Anne, baba ve evlenmiş çocuklar. Geniş Aile de ise dede, nene, anne, baba, amca, yenge, evlenmiş çocuklar ve kan bağı olan yakınlar. Burada önemli olan husu şu: Geniş Aile daha avantajlı oluyor, yanı dini bakımdan, ortak ritueller ve birlik olma hasebiyle hem akraba- birbirine bağlılık, hem de dine bağlılık artıyor
  • Evrensel dinlerle birlikte farklı dini tecrübeler ve cemaatleşmeler zuhur etmiştir. Kutsalla birlikte olunca cesaret, güç ve kuvvet kazanmakta. Birleşmeye duyulan ihtiyaç aynı zamanda kendini muhafaza etme hissini de içinde uyandırmıştır. İslam, Hıristiyan, Budist inançlarındaki ‘Ümmet’, ‘eclesia’, ‘samgha’ kavramları ve bunlara yüklenen anlamalr bunun delilidir (muhafaza etme arzusu) BİRLEŞME ARZUSUNU GÖSTEREN KAVRAMLAR!!!KUTSALLAR VE ARZ ETTİKLERİ EHEMMİHET!!!
  • B) Hakimiyet türüne göre Aile ya pederşah (ataerkil), maderşah veya pedevi aile, yani aile reisi  aile hakimiyet ortak (bizim şimdiki aile düzenimiz)
  • C) Kamucu (islam toplumu) ve Bireyci (amerikan toplumu) Aile

4.sorunun cevabı aslında 3.de var. Din merkezde. Özellikle Geniş ailede her türlü rituel ve beraberce yapılan neredeyse herşey kutsal sayılır. Evlilik, gebelik-doğum ve hatta ölüm (japonlar atalara tapma...)

 

  • Soru: Din nedir? Ve 6. Din toplum ilişkisi nasıl cereyan eder?

Din:

  • Din, itaattir, güvenmektir, bağlanmaktır
  • Aşkın bir varlıkla kurulan ilişkinin tezahürü dindir
  • Din geleneksel toplumun eksenindedir
  • İnsan düşünen varlık olduğu kadar, inanan bir varlıktır da
  • Aklın yetersiz kaldığı yerlerde tasavvur, bilinç ötesini teşkil eden din devreye gier
  • !Dini inanç, dini dogmalara (bilgi ve iman bütünlüğünü) inanmaktır ve diğer inanç türlerini red etmektir!
  • !DİN, KUL İLE TANRI ARASINDA GERÇEKLEŞEN İLETİLŞİMİN KULUN HAYATINDAKİ TEZAHÜRÜ OLMAKTADIR!
  • Din, tanrı-insan ilişkisinden, insan-insan ilişkisi halini alır – sosyolojik bir olgu olur
  • Dinin, tarihi ve sosyal varlık alanı içerisinde rolü tartışılmaz (sosyologlar ve antropologların çoğuna göre diğer bütün sosyal normlar ve kurumlar dinden doğmuşlardır)
  • Dinin en önemli görevi: ferdi huzuru ve toplumsal bütünlüğü sağlamak
  • Ortak dini ritüeller insanları bir araya getirir
  • Ortak Kutsallar…
  • Din insan-ı kamil insan olmaya sevk eden bir disiplindir
  • Din: 1. Tabiatüstü nitelik taşır
  • 2. Mukaddestir
  • 3. Değişmezdir
  • 4. Gönülden bağlanmayı gerektirir
  • Din kendine özgü kültür meydana getirmektedir
  • KÜLTÜR: ‘insanın çevresini kendi merkezli yapması ve o çevrede yaşamasıdır
  • Tabii dini gruplar (izafi: aile,klan,kabile)
  • Sırf dini gruplar (ümmet, mezhep, tarikat, cemaat)
  • Dini hayatın boyutları: İnanç, İbadet, ahlak ve muamelat
  • Din aslında toplumsal uyumun ana motorodur
  • Türkiyede farklı din anlayışları mevcut: geleneksel,tarihsel,ılımlı,radikal,ferdi, resmi gibi..
  • Toplum düzen ister, din birleştiricilik vasfıyla toplumu bir nizama sokar ve birleştirir
  • DİNLE toplum arasındaki politika: laiklik bir politika, din ve devlet ayrımı.din ve toplum arasındaki Avrupa’da mevcut politika laiklik= dünyevileşme, sekülerizm. İnsanlar adeta şunu demiş oluyorlar:’ sen beni yaratansın, beni öteki dünyada hesaba çek, ne yaparsan yap ama bu dünyama karışma! Eğer layiklik ‘herkes dinini özgürce yaşar’ diye bir olguysa ozaman olur. Ama öyle değil. Modernizm 3 ayak üzere sabitleştirilmiştir: Milli devlet, demokrasi ve layiklik. Demokratik güç olıgarşinin eli altına geçti. Biz milli devleti kuran Atatürk’ün ideallerine göre değil, daha sonrs İNÖNÜnün Helen kültürü üzerine kurduğu devlet anlayışı üzereyiz ve bu anlayış üzere Atatürkü anlamaya çalışıyoruz. Bu böyle doğru değil. Demokrasi yerine helen kültürü ile birlikte gelen OLİGARŞİ. Asıl anlamda layiklik (Atatürk…) a) dinin içini boşaltmadan, dini dünyevileştirmeden- sekülleştirmeden… b) dinin içine
  • Dinin tezahürü: 3 boyutu:
  • 1. İnanç boyutu
  • 2. İbadet boyutu
  • 3. Kollektif yaşam, davranış
  • Din bir limandır. Limanda yük boşaltılır. Dininde taşıdığı yükler vardır:ahlak, muamlat ve ibadat. Toplum fırtına’ya tutulduğunda dine sarılır- yani limanda rüzgar ve fırtınadan korunmayı ister. Her limanın bir bekçisi ve sahibi vardır. Bekçisipeygamber, sahibi ise ALLAH

 

  1. Din(ler) nasıl doğar(lar)/yayılır ve nasıl ölür(ler)?
  2. Her dinin kurucusu vardır ve o kurucunun etrafında bir birlik- grup İHVAN oluşur
  3. Bu çerçevede kurucunun ve ihvanların çeşitli rolleri vardır
  4. KURUCU: dini bilimler anlamında değil, sosyolojik anlamda kurucu, yani ilk temsilcisi. Dinin sahibi ayrıdır, bizim dinimizin sahibi allahdır, kurucusu ise Relulullah Efendimiz (S.a.v)dir
  5. Kültür ve din ilişkisi= kültürün dinden, dinin kültür’den atkilenmesi söz konusudur
  6. Din kendine özgü kültür meydana getirmektedir
  7. KÜLTÜR: ‘insanın çevresini kendi merkezli yapması ve o çevrede yaşamasıdır
  8. Lider:  herkes lider olamaz, liderlik bir ayrıcalıktır özel nitelikler taşır. En mühim vasıflarından birisi şüphesiz KARİZMAdır.
  9. Liderin, yani din kurucusunun yalonu onun çevresindeki ashab/İHVAN takib eder (etmeli) aksi takdirde o din (veya dini grup) yaşanmaz, hayatta tutulmaz, yani yaşama uygulanmazsa o din (veya dini grup) ölür veya başka gruplar içinde erir giderler. Mesela: Imam sevrinin mezhebi, ve tahavi ekolü- takibcilerinin azalması- olmaması ve bu fikirlerin hayata geçirilip ihya edilmedikleri için bunlar ölmüştur (aynısı dinler içinde geçerlidir= Tarihde nice dinler zuhur etmiş- doğmuş ve yine ölmüştür...)
  10. ŞEYH UÇMAZ, MÜRİT UÇURUR misali..
  11. Sosyal değişmeye ayak uyduramayan itikadi ve ameli mezhepler kaybolmuştu – marjinalleşmiştir
  12. Dini grup sosyal değişmeye ayak uyduramayıp marjinalleşirse-ezilirse-köşeye sıkıştırılırsa, yer altına girer ve gizli bir grup haline gelir (sır teşkilatları ve örgütlerine dönüşür)

Sosyal değişmeyle ilgili ek bilgi: Ek(a.uraler): toplumda değişim gerçeği: (ekstra bilgi)

  • Hayatta değişim kaçınılmazdır. Değişim kainatın yaratılışı ile var olan bir ilkedir
  • İnsanların farklı zeka ve kanaatleri değişimden etkilenir=- insanların değerleri bile değişmktedir- bu nesilden nesile aktarılan bir değişmedir
  • Toplumlar statik değil, dinamik bir yapıya sahiptir
  • Bu her değişimin iyi bir değişim olduğu anlamına gelmez
  • Değişimi toplumun inançlarına/değerlerine dokunmamalı, aksi takdirde kimlik krizi-kaybı ile, değişim yerine başkalaşma meydana gelir
  • Din, tarihin ve tabiatın bir ürünü olarak kabul edilerek, inançlar, ayinler, temayüller manzumesi sayılırsa dinde dinde değişmenin sınırı yoktur
  • ‘Din bir kanundur. Vaz-ı allahtır (ilahidir).onu ancak Allah değiştirebilir (şari)
  • Dini tecrübe insan ve toplum içindir,din için değildir
  • Belli bir nizam içinde olmayan değişmeler ancak kaosa yol açar

 

  1. Soru: Dine duyulan ihtiyaç nedir?
  2. İnsan ihtiyaçları arasında inanma ihtiyacı vardır (temeldir)
  3. İnsanı tanımlarken “İnsan, düşününen bir varlık olduğu kadar, inanan bir varlıktırda.”
  4. Ancak bu inanmayı aşkın ve müteal bir varlığa yönelik bir inanma ve teslimiyet olarak kabul edersek DİN olmuş olur
  5. Din kutsala yönelmedir. Kusalın insan tarafından rönelişi
  6. Aşkın bir varlıkla kurulan ilişkinin tezahürü dindir
  7. İnsanın kutsalı algılaması bir kaç türdür.

 

  • Her olayın/olgunun sıfır değerinin üyerinde bir değer kazandığı an o psikolojiş olur. Yani bir nesnenin değeri üzerine değer atfetmek psikolojikitr
  • Her sembolüm toplumda bir karşılığı vardır- dini olsa da olmasa da

mesela yüzük takma= yüzüğe kutsallık atfedilir, değer verilir muhakak bir anlamı vardır

Anne ve baba da kutsaldır = yani bizim kutsallık atfettiğimiz kişilerdir

Aile ve ailenin içindeki ritüeller bile kutallık kazanır...

 

Postmodernite: innovation YENİLİK

  • Modernizmin maddi dayatmaları sebebiyle manevıyat kaybolmuştur
  • İnsanlar bunalım ve mutsuzluğun içinde kalmışlardır
  • MUTLULUK MADDİYATLA DEĞİL, MANEVİYATLA OLDUĞU İÇİN, VE MODERNİTEYI DE TERK ETMEK ISTEMEDİĞİ İÇİN İNSAN. POSTMODERNİTEYE ÖZENMİŞTİR!
  • Dini trend tekrar yükseliyor= mistisizm (ruh bilimi, spirituality) e dönüş
  •  3. Bın yılda Milenyum tarikatları
  • İnsanların modernizmden ruhu tatmın edecek bir alana-dine-yöneliş ve akıma varmak ister
  • O yüzden BUDİZM son zamanlarda revaçta
  • Postmodern toplum yapısının özellikleri: küreselleşme, dünyanın küçülmesi
  • POSTMODERNİTE’DE TOPLUMU DİN DEĞİL, DİNİ GRUPLA DİZAYN EDİYOR
  • MODERNŞTENİN PARAMETLERİ BİLİM- EKONOMİ VE TEKNOLOJİ

KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER

SOSYOLOJİ- TOPLUMSAL GRUPLAŞMA VE DİN

TOPLUMSAL GRUPLAŞMA VE DİN- ÖZET

DEVAMI

Ana Başlıklarıyla Din Soyolojisi- Kitap Özeti

Ana Başlıklarıyla Din Soyolojisi- Kitap Özeti

DEVAMI

Videolar

  • Nuh Arslantaş: Mustafa Öztürk'le Din ve Hayat: Kur'an'da Yahudilik (Kanal 24 - 27.09.2014)
  • Kinder über den Islam - Ammar und Umeyr
  • Die Spaltung der Umma (Siffin-Tahkim)

Foto Galeri

<p>Yeni Ti-Entertainment.com hakkındaki görüşünüz?</p>